đề khởi
Định nghĩa
- Động từ:
- Khởi xướng, đưa ra đầu tiên: Hành động đưa ra một ý kiến, một đề xuất, một sáng kiến hoặc một việc làm nào đó trước tiên, tạo tiền đề cho người khác cùng thảo luận hoặc thực hiện theo.
- Đề xướng, nêu lên trước: Là người đầu tiên nói ra, đề cập đến một vấn đề, một kế hoạch để mọi người cùng xem xét.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Ông ấy là người đề khởi dự án xây dựng thư viện cộng đồng. (Ông ấy là người đầu tiên đưa ra ý tưởng về dự án xây dựng thư viện cộng đồng.)
- Không ai đề khởi vấn đề này trong cuộc họp, nên nó vẫn chưa được giải quyết. (Không ai nêu lên vấn đề này trước tiên trong cuộc họp, nên nó vẫn chưa được giải quyết.)
- Chính anh ấy đã đề khởi việc thành lập một câu lạc bộ đọc sách. (Chính anh ấy là người khởi xướng việc thành lập một câu lạc bộ đọc sách.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "đề khởi một sáng kiến": là người đầu tiên nảy ra và đưa ra một ý tưởng mới mẻ, có ích.
- Nhóm nghiên cứu rất trân trọng người đã đề khởi sáng kiến cải tiến quy trình này.
- "đề khởi một cuộc thảo luận": bắt đầu, mở đầu một chủ đề để mọi người cùng trao đổi.
- Giáo viên thường đề khởi cuộc thảo luận bằng một câu hỏi mở.
Biến thể và từ gần giống
- Đề xướng (động từ): Có nghĩa tương tự, chỉ việc đưa ra ý kiến, chủ trương để mọi người bàn bạc, thông qua.
- Ông là người đề xướng chương trình thiện nguyện này.
- Khởi xướng (động từ): Nhấn mạnh vào việc bắt đầu, phát động một phong trào, một hành động tập thể.
- Phong trào bảo vệ môi trường được khởi xướng từ sinh viên.
Từ đồng nghĩa
- Khởi phát: Bắt đầu, làm nảy sinh (thường dùng cho ý tưởng, sự việc).
- Đề xuất: Đưa ra ý kiến, phương án để xem xét (có thể không phải là người đầu tiên).
- Nêu ý kiến: Trình bày quan điểm, ý tưởng của mình.
Từ trái nghĩa
- Phản đối: Bày tỏ ý kiến không tán thành, chống lại một đề xuất.
- Ủng hộ (theo nghĩa thụ động): Tán thành, hỗ trợ cho một ý kiến đã có sẵn từ người khác, không phải là người khởi xướng.
Lưu ý sử dụng
- Từ "đề khởi" thường được dùng trong văn viết hoặc các ngữ cảnh trang trọng, ít phổ biến trong giao tiếp hàng ngày. Trong văn nói thông thường, người ta thường dùng các từ như "đề xuất", "nêu ra", "đưa ra ý kiến".
- Từ này nhấn mạnh tính chất "đầu tiên", "tiên phong" trong việc đưa ra một ý tưởng hoặc hành động.